ශ්‍රී ලංකාවේ වනාන්තර සංරක්ෂණයේ වැදගත්කම

තිරසාර අනාගතයක් සඳහා ස්වභාවය ආරක්ෂා කිරීම හැඳින්වීම ශ්‍රී ලංකාව යනු ස්වභාවික සම්පත්, අද්විතීය පරිසර පද්ධති සහ ඉතා ඉහළ ජෛව විවිධත්වයකින් සමන්විත සුන්දර දූපත් රාජ්‍යයකි. මෙරට ඇති වටිනාම ස්වභාවික සම්පත් අතර වනාන්තරවලට විශේෂ ස්ථානයක් හිමි වේ. වනාන්තර යනු ගස් සමූහයක් පමණක් නොව, මිනිසුන්, සතුන් සහ පරිසරය එකිනෙකා සමඟ සම්බන්ධ කරන සංකීර්ණ පරිසර පද්ධති වේ. සිංහරාජ වැසි වනාන්තරය, කඳුකර වනාන්තර, වියළි කලාපීය වනාන්තර සහ මැංග්‍රෝව් පරිසර පද්ධති ශ්‍රී ලංකාවේ ස්වභාවික උරුමයේ වැදගත් කොටස් වේ. මෙම වනාන්තර මගින් පිරිසිදු වාතය, ජල සම්පත්, ජෛව විවිධත්ව ආරක්ෂාව සහ දේශගුණික සමතුලිතතාවය පවත්වා ගැනීම සඳහා විශාල දායකත්වයක් ලබා දෙයි. කෙසේ වෙතත්, වර්තමානයේ වනාන්තර විනාශය, නීති විරෝධී දැව කැපීම, කෘෂිකාර්මික ව්‍යාප්තිය, නගර සංවර්ධනය සහ දේශගුණික වෙනස්කම් හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ වනාන්තර විශාල තර්ජනවලට මුහුණ දෙමින් පවතී. එබැවින් වනාන්තර සංරක්ෂණය යනු පරිසර ආරක්ෂණ ක්‍රියාවලියක් පමණක් නොව, අනාගත පරපුර සඳහා ජීවිතය ආරක්ෂා කිරීමේ වැදගත් වගකීමකි. ශ්‍රී ලංකාවේ පරිසරයට වනාන්තරවල වැදගත්කම වනාන්තර පෘථිවියේ ස්වභාවික සමතුලිතතාවය පවත්වා ගැනීමේ ප්‍රධාන කාර්යයක් ඉටු කරයි. ගස් මගින් වායුගෝලයේ ඇති කාබන් ඩයොක්සයිඩ් අවශෝෂණය කර ඔක්සිජන් නිකුත් කරයි. මේ නිසා වායු දූෂණය අවම කිරීමට සහ ගෝලීය උණුසුම අඩු කිරීමට වනාන්තර උපකාරී වේ. ශ්‍රී ලංකාව ලෝකයේ ජෛව විවිධත්ව උණුසුම් කලාපයක් ලෙස සැලකේ. මෙරට වනාන්තර තුළ දේශීය හා දුර්ලභ ශාක සහ සත්ත්ව විශේෂ විශාල ප්‍රමාණයක් ජීවත් වේ. ශ්‍රී ලංකා අලියා, ශ්‍රී ලංකා කොටියා, දම් පැහැති මුහුණැති වඳුරා, රතු සිහින් ලොරිස් වැනි සත්ත්ව විශේෂ වනාන්තර පරිසරය මත දැඩි ලෙස රඳා පවතී. වනාන්තර විනාශ වීමෙන් මෙම සතුන්ගේ ස්වාභාවික වාසස්ථාන අහිමි වන අතර ඔවුන්ගේ පැවැත්මට විශාල තර්ජනයක් ඇති වේ. එමෙන්ම වනාන්තර ජල චක්‍රය පවත්වා ගැනීමට ඉතා වැදගත් වේ. ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ ගංගා සහ ඇළ දොළ ආරම්භ වන්නේ වනාන්තර ප්‍රදේශවලිනි. ගස්වල මුල් මගින් වැසි ජලය පස තුළ රඳවා තබා ගන්නා අතර එමගින් භූගත ජල මට්ටම පවත්වා ගැනීමට උපකාරී වේ. මිනිස් ජීවිතයට වනාන්තරවල දායකත්වය අතීතයේ සිටම මිනිසා තම ජීවිත අවශ්‍යතා සඳහා වනාන්තර මත රඳා පැවතුණි. ශ්‍රී ලංකාවේ ග්‍රාමීය ජනතාව ආහාර, ඖෂධ, ඉන්ධන සහ වෙනත් අවශ්‍යතා සඳහා වනාන්තර සම්පත් භාවිතා කර ඇත. වනාන්තර තුළ ඇති බොහෝ ශාක ඖෂධීය වටිනාකමකින් යුක්ත වේ. ආයුර්වේද සහ සාම්ප්‍රදායික වෛද්‍ය ක්‍රම සඳහා භාවිතා කරන බොහෝ ඖෂධීය ශාක වනාන්තරවලින් ලබා ගත හැක. එමෙන්ම වනාන්තර පරිසර සංචාරක කර්මාන්තයට විශාල දායකත්වයක් ලබා දෙයි. ශ්‍රී ලංකාවේ ස්වභාවික සුන්දරත්වය, වනජීවීන් සහ වනාන්තර නැරඹීම සඳහා ලොව පුරා සංචාරකයන් පැමිණේ. පරිසර සංචාරක කර්මාන්තය මගින් ප්‍රදේශවාසීන්ට රැකියා අවස්ථා සහ ආදායම් මාර්ග නිර්මාණය වේ. එබැවින් වනාන්තර සංරක්ෂණය ආර්ථික සංවර්ධනයටද උපකාරී වේ. ශ්‍රී ලංකාවේ වනාන්තර විනාශයට හේතු ශ්‍රී ලංකාවේ වනාන්තර විනාශයට හේතු වන කරුණු කිහිපයක් ඇත. 1. කෘෂිකාර්මික ව්‍යාප්තිය ජනගහනය වැඩි වීමත් සමඟ කෘෂිකාර්මික භූමි අවශ්‍යතාව වැඩි වී ඇත. එම නිසා සමහර ප්‍රදේශවල වනාන්තර ඉවත් කර වගා බිම් සහ ජනාවාස නිර්මාණය කර ඇත. 2. නීති විරෝධී දැව කැපීම වටිනා දැව ලබා ගැනීම සඳහා සිදු කරන නීති විරෝධී දැව කැපීම වනාන්තර පරිසරයට විශාල හානියක් සිදු කරයි. 3. නගර සංවර්ධනය සහ යටිතල පහසුකම් මාර්ග, ගොඩනැගිලි සහ වෙනත් සංවර්ධන ව්‍යාපෘති සඳහා සමහර විට වනාන්තර භූමි භාවිතා කරනු ලැබේ. 4. දේශගුණික වෙනස්කම් උෂ්ණත්වය වැඩි වීම, වර්ෂා රටා වෙනස් වීම සහ නියඟ තත්ත්වයන් වනාන්තර සෞඛ්‍යයට බලපායි. වනාන්තර විනාශයේ බලපෑම් වනාන්තර විනාශය නිසා පරිසරයට සහ මිනිස් ජීවිතයට බොහෝ අහිතකර බලපෑම් ඇති වේ. පළමුව, ජෛව විවිධත්වය අඩුවේ. සතුන් සහ ශාකවල ස්වාභාවික වාසස්ථාන විනාශ වීම නිසා බොහෝ විශේෂ වඳවීමේ අවදානමට ලක් වේ. දෙවනුව, දේශගුණික වෙනස්කම් වේගවත් වේ. ගස් අඩුවීම නිසා වායුගෝලයේ කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ප්‍රමාණය වැඩි වේ. තෙවනුව, පස ඛාදනය වැඩි වේ. ගස්වල මුල් මගින් පස ආරක්ෂා කරන අතර වනාන්තර ඉවත් වූ විට ගංවතුර සහ නාය යාම් අවදානම වැඩි වේ. එමෙන්ම ජල හිඟය ඇති වීමටද වනාන්තර විනාශය හේතු වේ. ශ්‍රී ලංකාවේ වනාන්තර සංරක්ෂණ වැඩසටහන් ශ්‍රී ලංකාව වනාන්තර ආරක්ෂා කිරීම සඳහා විවිධ වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කර ඇත. ජාතික වනෝද්‍යාන, රක්ෂිත වනාන්තර සහ සංරක්ෂණ ප්‍රදේශ පිහිටුවා වැදගත් පරිසර පද්ධති ආරක්ෂා කර ඇත. වනාන්තර නැවත වගා කිරීමේ වැඩසටහන් මගින් විනාශ වූ ප්‍රදේශවල නැවත ගස් සිටුවීම සිදු කරයි. පරිසර අධ්‍යාපනයද වනාන්තර සංරක්ෂණයේ වැදගත් අංගයකි. පාසල් දරුවන් සහ ජනතාව අතර පරිසරය පිළිබඳ අවබෝධය වැඩි කිරීමෙන් වගකීම් සහගත හැසිරීම් වර්ධනය කළ හැක. ප්‍රජාවගේ වගකීම වනාන්තර ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ප්‍රදේශවාසීන්ගේ සහභාගීත්වය ඉතා වැදගත් වේ. වනාන්තර ආසන්නයේ ජීවත් වන ජනතාවට ස්වභාවික සම්පත් පිළිබඳ විශාල දැනුමක් ඇත. ප්‍රජා මූලික සංරක්ෂණ වැඩසටහන් මගින් ජනතාව වනාන්තර ආරක්ෂාවට සම්බන්ධ කළ හැක. එමෙන්ම සෑම පුද්ගලයෙකුටම වනාන්තර ආරක්ෂාව සඳහා දායක විය හැක. ගස් සිටුවීම, කඩදාසි අපතේ යාම අවම කිරීම, ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කිරීම සහ පරිසර හිතකාමී නිෂ්පාදන භාවිතා කිරීම එයට උදාහරණ වේ. නිගමනය ශ්‍රී ලංකාවේ වනාන්තර සංරක්ෂණය යනු පරිසරය, ජෛව විවිධත්වය සහ මිනිස් ජීවිතය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය ක්‍රියාවලියකි. වනාන්තර මගින් අපට පිරිසිදු වාතය, ජලය, දේශගුණික සමතුලිතතාවය, ආර්ථික අවස්ථා සහ සත්ත්ව වාසස්ථාන ලබා දෙයි. රජය, පෞද්ගලික ආයතන, ප්‍රජාව සහ සෑම පුද්ගලයෙකුම එක්ව කටයුතු කළහොත් ශ්‍රී ලංකාවේ වටිනා වනාන්තර අනාගත පරපුර සඳහා ආරක්ෂා කළ හැක. වනාන්තර යනු ගස් පමණක් නොවේ. ඒවා ජීවයේ පදනමයි. වනාන්තර ආරක්ෂා කිරීම යනු අපගේ අනාගතය ආරක්ෂා කිරීමයි.