ශ්‍රී ලාංකික සමාජයේ කාන්තාවගේ වෙනස් වෙමින් පවතින භූමිකාව

ශ්‍රී ලාංකික සමාජයේ කාන්තාවන්ගේ භූමිකාව පසුගිය දශක කිහිපය තුළ සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් වී තිබේ. අතීතයේදී කාන්තාවන්ගේ ප්‍රධාන වගකීම් ලෙස බොහෝවිට සලකනු ලැබුවේ ගෘහ කටයුතු, දරුවන් රැකබලා ගැනීම සහ පවුලේ සාමාජිකයන්ගේ අවශ්‍යතා සපුරාලීමයි. එහෙත් කාන්තාවන් එදා සිටම කෘෂිකර්මාන්තය, වෙළඳාම, අධ්‍යාපනය සහ ප්‍රජා කටයුතු වැනි ක්ෂේත්‍රවලට දායක වී තිබුණි. එම දායකත්වය වැටුප් ලබන රැකියාවක් හෝ විධිමත් නායකත්ව තනතුරක් ලෙස සෑම විටම හඳුනාගෙන නොතිබීම විශේෂත්වයකි. අද වන විට ශ්‍රී ලාංකික කාන්තාවන් සමාජයේ සෑම ක්ෂේත්‍රයකම පාහේ දැකිය හැකිය. ඔවුන් ගුරුවරියන්, වෛද්‍යවරියන්, ඉංජිනේරුවරියන්, ව්‍යාපාරිකාවන්, විශ්වවිද්‍යාල ආචාර්යවරුන්, කළමනාකාරිනියන්, රාජ්‍ය සේවිකාවන්, ක්‍රීඩිකාවන්, කලාකරුවන් සහ විවිධ වෘත්තීය ක්ෂේත්‍රවල නියුතු පුද්ගලයන් ලෙස කටයුතු කරති. කෘෂිකර්මාන්තය, ඇඟලුම් කර්මාන්තය, සංචාරක ව්‍යාපාරය, විදේශ රැකියා සහ කුඩා ව්‍යාපාර වැනි ක්ෂේත්‍රවලද කාන්තාවන්ගේ දායකත්වය වැදගත් වේ. එහෙත් කාන්තාවන්ගේ භූමිකාව වෙනස් වීමෙන් ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය හා සම්බන්ධ සියලු ගැටලු අවසන් වී ඇතැයි අදහස් නොවේ. රැකියා අවස්ථා, වැටුප් සහ වෘත්තීය දියුණුව, නොගෙවන ගෘහ සේවය, දේශපාලන නියෝජනය, රැකියා ස්ථානවල අභියෝග සහ කාන්තාවන්ට එරෙහි ප්‍රචණ්ඩත්වය වැනි කරුණු තවමත් අවධානය යොමු කළ යුතු ක්ෂේත්‍ර වේ. අධ්‍යාපනය කාන්තාවන්ගේ අවස්ථා වෙනස් කළ ආකාරය ශ්‍රී ලංකාවේ කාන්තාවන්ගේ භූමිකාව වෙනස් කිරීමට බලපෑ ප්‍රධාන සාධකයක් වන්නේ අධ්‍යාපනයයි. ශ්‍රී ලංකාව දිගු කාලයක සිට අධ්‍යාපනයට වැදගත් ස්ථානයක් ලබා දී ඇති අතර, ගැහැණු දරුවන්ටද පාසල් අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමට පුළුල් අවස්ථා ලැබී තිබේ. කාන්තාවන්ගේ අධ්‍යාපනික දියුණුව අද සංඛ්‍යාලේඛනවලින්ද පැහැදිලි වේ. ලෝක බැංකුවේ දත්ත අනුව 2023 වසරේ ශ්‍රී ලංකාවේ පහළ ද්විතීයික අධ්‍යාපනය සම්පූර්ණ කළ ගැහැණු දරුවන්ගේ ප්‍රතිශතය ආසන්න වශයෙන් 93%ක් වූ අතර පිරිමි දරුවන්ගේ ප්‍රතිශතය 91%ක් පමණ විය. එමෙන්ම වැඩිහිටි සාක්ෂරතාව සම්බන්ධයෙන්ද කාන්තාවන් ඉහළ මට්ටමක සිටී. අධ්‍යාපනය නිසා දියණියකගේ අධ්‍යාපනය විවාහය සඳහා පමණක් සූදානම් කිරීමක් ලෙස දැකීම වෙනුවට, ඇගේ අනාගතය සඳහා කරන ආයෝජනයක් ලෙස දැකීමට බොහෝ පවුල් පෙළඹී තිබේ. අද කාන්තාවන් විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය, වෘත්තීය සුදුසුකම් සහ විශේෂිත පුහුණු පාඨමාලා හදාරති. වෛද්‍ය විද්‍යාව, නීතිය, ඉංජිනේරු විද්‍යාව, තොරතුරු තාක්ෂණය, ගිණුම්කරණය, විද්‍යාව සහ ව්‍යාපාර වැනි ක්ෂේත්‍රවල කාන්තාවන්ගේ සහභාගීත්වය ඉහළ ගොස් තිබේ. අධ්‍යාපනය කාන්තාවන්ට රැකියා අවස්ථා පමණක් නොව, තම ජීවිතය සම්බන්ධයෙන් වඩාත් දැනුවත් තීරණ ගැනීමටද උපකාර කරයි. විවාහය, පවුල් සැලසුම්කරණය, රැකියාව සහ පෞද්ගලික දියුණුව පිළිබඳව තීරණ ගැනීමේ හැකියාවද අධ්‍යාපනය මගින් ශක්තිමත් කළ හැකිය. රැකියා ක්ෂේත්‍රයේ කාන්තාවන්ගේ සහභාගීත්වය කාන්තාවන්ගේ ආර්ථික සහභාගීත්වයද ඔවුන්ගේ වෙනස් වෙමින් පවතින භූමිකාවේ වැදගත් කොටසකි. ශ්‍රී ලංකාවේ කාන්තාවන් දිගු කාලයක සිට කෘෂිකර්මාන්තය, තේ වතු, ඇඟලුම් කර්මාන්තය, ගෘහ සේවය සහ විදේශ රැකියා වැනි ක්ෂේත්‍රවල සේවය කර තිබේ. අද ඔවුන් බැංකු, රෝහල්, පාසල්, කාර්යාල, තාක්ෂණික ආයතන, හෝටල්, රාජ්‍ය ආයතන සහ විවිධ ව්‍යාපාරවලද සේවය කරති. තවත් කාන්තාවන් පිරිසක් තමන්ගේම ව්‍යාපාර ආරම්භ කරමින් සිටිති. කෙසේ වෙතත්, පිරිමින් හා සසඳන විට කාන්තාවන්ගේ ශ්‍රම බලකා සහභාගීත්වය තවමත් අඩු මට්ටමක පවතී. ශ්‍රී ලංකාවේ 2024 ජනගහන හා නිවාස සංගණනය අනුව වයස අවුරුදු 15 සහ ඊට වැඩි කාන්තාවන්ගේ ශ්‍රම බලකා සහභාගීත්ව අනුපාතය 28.9%ක් වූ අතර පිරිමින්ගේ එය 67.4%ක් විය. මෙයින් කාන්තාවන් වැඩ නොකරන බව අදහස් නොවේ. ගෘහස්ථ කටයුතු, දරුවන් රැකබලා ගැනීම, වැඩිහිටියන් රැකබලා ගැනීම සහ පවුලේ ව්‍යාපාරවල සිදු කරන කාර්යයන් වැනි බොහෝ වැඩ ආර්ථික සංඛ්‍යාලේඛනවල විධිමත් රැකියාවක් ලෙස සටහන් නොවිය හැකිය. නොගෙවන ගෘහ හා සත්කාර කටයුතු කාන්තාවන්ගේ භූමිකාව පිළිබඳ නවීන සාකච්ඡාවලදී වැඩි අවධානයක් ලැබෙන කරුණක් වන්නේ නොගෙවන ගෘහ හා සත්කාර කටයුතුය. ආහාර පිසීම, නිවස පිරිසිදු කිරීම, දරුවන් රැකබලා ගැනීම, වැඩිහිටි පවුල් සාමාජිකයන් රැකබලා ගැනීම සහ පවුලේ දෛනික කටයුතු කළමනාකරණය කිරීම සඳහා විශාල කාලයක් හා ශ්‍රමයක් අවශ්‍ය වේ. සාම්ප්‍රදායිකව මෙම වගකීම්වල විශාල කොටසක් කාන්තාවන්ගේ වගකීමක් ලෙස සැලකී තිබේ. එම නිසා පූර්ණ කාලීන රැකියාවක් කරන කාන්තාවකට රැකියා ස්ථානයේ වගකීම් අවසන් කිරීමෙන් පසුව නිවසේ තවත් විශාල වගකීම් ප්‍රමාණයක් ඉටු කිරීමට සිදුවිය හැකිය. කාන්තාවන්ගේ භූමිකාව සමාජයේ සාර්ථකව වෙනස් කිරීමට නම් ගෘහ වගකීම් බෙදාගැනීම පිළිබඳ ආකල්පද වෙනස් විය යුතුය. දරුවන් රැකබලා ගැනීම, ආහාර පිසීම, පිරිසිදු කිරීම සහ වැඩිහිටියන් රැකබලා ගැනීම වැනි කාර්යයන් පවුලේ සියලුම සාමාජිකයන් අතර සාධාරණව බෙදාගැනීම වැදගත් වේ. කාන්තා ව්‍යවසායකත්වයේ වර්ධනය ශ්‍රී ලංකාවේ කාන්තා ව්‍යවසායකත්වයද ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වෙමින් පවතී. ඇතැම් කාන්තාවන් ආහාර ව්‍යාපාර, ඇඳුම් ව්‍යාපාර, රූපලාවන්‍ය සේවා, අන්තර්ජාල ව්‍යාපාර, ගෘහස්ථ නිෂ්පාදන, කෘෂිකාර්මික ව්‍යාපාර සහ කුඩා වෙළඳසැල් පවත්වාගෙන යති. ඩිජිටල් තාක්ෂණයේ වර්ධනය කාන්තා ව්‍යවසායකයන්ට නව අවස්ථාද නිර්මාණය කර තිබේ. සමාජ මාධ්‍ය සහ අන්තර්ජාල වෙළඳපොළ හරහා විශාල භෞතික වෙළඳසැලක් නොමැතිව තම නිෂ්පාදන පාරිභෝගිකයන් වෙත හඳුන්වා දීමට හැකියාව ලැබී ඇත. උදාහරණයක් ලෙස නිවසේ සිට ආහාර නිෂ්පාදනය කරන කාන්තාවකට සමාජ මාධ්‍ය හරහා එම නිෂ්පාදන ප්‍රචාරණය කර ඇණවුම් ලබාගත හැකිය. ඇඳුම්, අත්කම් නිෂ්පාදන සහ වෙනත් නිෂ්පාදන සඳහාද මෙවැනි අවස්ථා තිබේ. කෙසේ වෙතත් කාන්තා ව්‍යවසායකයන්ට මූල්‍ය පහසුකම්, ව්‍යාපාරික දැනුම, තාක්ෂණය, වෙළඳපොළ සහ ව්‍යාපාරික සම්බන්ධතා ලබාගැනීමේදී අභියෝග ඇති විය හැකිය. ගෘහ හා දරුවන් සම්බන්ධ වගකීම් නිසා ව්‍යාපාරය දියුණු කිරීමට අවශ්‍ය කාලයද සීමා විය හැකිය. වෘත්තීය ක්ෂේත්‍රවල කාන්තාවන් අද ශ්‍රී ලංකාවේ වෘත්තීය ක්ෂේත්‍රවල කාන්තාවන් සිටීම සාමාන්‍ය දෙයක් බවට පත්වී තිබේ. කාන්තා වෛද්‍යවරියන්, හෙදියන්, ගුරුවරියන්, නීතිඥවරියන්, ඉංජිනේරුවරියන්, ගණකාධිකාරීවරියන්, පර්යේෂකයන් සහ තොරතුරු තාක්ෂණ වෘත්තිකයන් රටේ දියුණුවට දායක වෙති. අතීතයේදී පිරිමින්ට වඩාත් සුදුසු යැයි සලකනු ලැබූ ඇතැම් වෘත්තීන්වලටද කාන්තාවන් ඇතුළු වී තිබේ. කාන්තා ඉංජිනේරුවන්, ගුවන් නියමුවන්, පොලිස් නිලධාරිනියන්, හමුදා නිලධාරිනියන් සහ තාක්ෂණික වෘත්තිකයන් එයට උදාහරණ වේ. මෙය තරුණ පරපුර කෙරෙහිද බලපායි. විවිධ වෘත්තීන්හි කාන්තාවන් සාර්ථකව කටයුතු කරන ආකාරය දකින ගැහැණු දරුවන්ට තමන්ට ලබාගත හැකි වෘත්තීය අවස්ථා පිළිබඳ පුළුල් අදහසක් ඇති කරගත හැකිය. එහෙත් කාන්තාවන් වෘත්තීය ක්ෂේත්‍රයට පැමිණීම පමණින් රැකියා ස්ථානවල සියලුම අසමානතා අවසන් නොවේ. දරු ප්‍රසූතියෙන් පසු රැකියාවට නැවත පැමිණීම, දරුවන් රැකබලා ගැනීම, රැකියා ස්ථානයේ වෙනස්කම් සහ ඉහළ තනතුරු සඳහා ඇති අවස්ථා වැනි කරුණු තවමත් වැදගත් වේ. නායකත්වයේ සහ පොදු ජීවිතයේ කාන්තාවන් ශ්‍රී ලංකාවේ කාන්තාවන් පොදු ජීවිතයටද වැදගත් දායකත්වයක් ලබා දී තිබේ. 1960දී සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක ලොව ප්‍රථම කාන්තා අගමැතිනිය බවට පත්වීම ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ පමණක් නොව ලෝක දේශපාලන ඉතිහාසයේද වැදගත් සිදුවීමකි. එහෙත් මෙම ඉතිහාසය තිබියදීත් වර්තමානයේ ජාතික දේශපාලනය තුළ කාන්තාවන්ගේ නියෝජනය තවමත් සීමිතය. UN Women දත්ත අනුව 2024 පෙබරවාරි වන විට ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ කාන්තාවන් දැරූ ආසන ප්‍රතිශතය ආසන්න වශයෙන් 5.3%ක් විය. මෙය වැදගත් කරුණක් වන්නේ රටේ ජනගහනයෙන් ආසන්න වශයෙන් අඩක් කාන්තාවන් වුවද, ජාතික මට්ටමේ තීරණ ගැනීමේ ක්‍රියාවලියේ ඔවුන්ගේ නියෝජනය ඊට සාපේක්ෂව ඉතා අඩු බැවිනි. දේශපාලනයට අමතරව ප්‍රාදේශීය පාලනය, ප්‍රජා සංවිධාන, වෘත්තීය සංගම් සහ සිවිල් සමාජ ක්‍රියාකාරකම්වලද කාන්තාවන්ගේ සහභාගීත්වය වැදගත් වේ. පවුල තුළ වෙනස් වෙමින් පවතින භූමිකාව ශ්‍රී ලාංකික පවුල් ව්‍යුහයද කාලයත් සමඟ වෙනස් වී තිබේ. විවාහය සහ මාතෘත්වය තවමත් බොහෝ දෙනාගේ ජීවිතයේ වැදගත් කොටස් වුවද, කාන්තාවන් වැඩි වශයෙන් අධ්‍යාපනය සහ රැකියාව පවුල් ජීවිතය සමඟ එකට ගෙන යාමට උත්සාහ කරති. බොහෝ පවුල්වල ස්වාමිපුරුෂයා සහ බිරිඳ දෙදෙනාම ආදායම් උපයති. එම තත්ත්වය පවුලේ මුදල් සම්බන්ධ තීරණ සහ වගකීම් පිළිබඳ සාම්ප්‍රදායික අදහස්ද වෙනස් කරයි. කාන්තාවක් තමන්ගේම ආදායමක් උපයන විට ඇයට පවුලේ ආර්ථික තීරණවලට වැඩි දායකත්වයක් ලබාදීමට හැකි වේ. පවුලට ආර්ථික ගැටලුවක් ඇති වූ අවස්ථාවකදීද ඇගේ ආදායම වැදගත් ආරක්ෂාවක් විය හැකිය. එහෙත් රැකියාව සහ පවුල් වගකීම් සමබර කිරීම පහසු කාර්යයක් නොවේ. රැකියාවේදී සාර්ථක වීමත්, නිවසේ වැඩි වගකීම් ප්‍රමාණයක් ඉටු කිරීමත් එකවර කාන්තාවගෙන් අපේක්ෂා කිරීම ඇයට විශාල පීඩනයක් විය හැකිය. එබැවින් පවුලේ වගකීම් ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙපාර්ශ්වයම බෙදාගැනීම වැදගත් වේ. ශ්‍රී ලංකා ආර්ථිකයට කාන්තාවන්ගේ දායකත්වය ශ්‍රී ලංකා ආර්ථිකයට කාන්තාවන් විවිධ ආකාරයෙන් දායක වෙති. ඇඟලුම් කර්මාන්තය එයට ප්‍රධාන උදාහරණයකි. මෙම කර්මාන්තය තුළ විශාල කාන්තා සේවක පිරිසක් රැකියා කරන අතර, එය ශ්‍රී ලංකාවේ අපනයන ආර්ථිකයට වැදගත් දායකත්වයක් ලබා දෙයි. ඊට අමතරව තේ සහ වෙනත් වතු කර්මාන්ත, කෘෂිකර්මාන්තය, සංචාරක කර්මාන්තය, සෞඛ්‍ය සේවා, අධ්‍යාපනය, සේවා අංශය සහ විදේශ රැකියා හරහාද කාන්තාවන් රටේ ආර්ථිකයට දායක වෙති. 2024 ශ්‍රී ලංකා ශ්‍රම බලකා සමීක්ෂණයට අනුව රැකියාවල නිරත කාන්තාවන්ගෙන් 52.3%ක් විධිමත් අංශයේත් 47.7%ක් අවිධිමත් අංශයේත් සේවය කර තිබුණි. මෙයින් පෙනී යන්නේ කාන්තාවන්ගේ ආර්ථික දායකත්වය සාම්ප්‍රදායික කාර්යාල රැකියා පමණක් මත පදනම් වී නොමැති බවයි. ස්වයං රැකියා, කුඩා ව්‍යාපාර, පවුලේ ව්‍යාපාර සහ අවිධිමත් රැකියාද ඒ අතරට ඇතුළත් වේ. කාන්තාවන්ට වැඩි ආර්ථික අවස්ථා ලැබීම පවුල්වලට මෙන්ම රටේ ආර්ථිකයටද වැදගත් වේ. කාන්තාවන් මුහුණ දෙන අභියෝග ප්‍රගතියක් ඇති වුවද ශ්‍රී ලාංකික කාන්තාවන්ට තවමත් විවිධ අභියෝගවලට මුහුණ දීමට සිදුවේ. කාන්තාවන්ට එරෙහි ප්‍රචණ්ඩත්වය එවැනි ප්‍රධාන ගැටලුවකි. UN Women දත්ත අනුව 2018 වසරේ ලබාගත් දත්තවලදී වයස අවුරුදු 15–49 අතර කාන්තාවන්ගෙන් 4.1%ක් පසුගිය මාස 12 තුළ වත්මන් හෝ හිටපු සමීප සහකරුවෙකුගෙන් ශාරීරික සහ/හෝ ලිංගික ප්‍රචණ්ඩත්වයට මුහුණ දුන් බව වාර්තා කර තිබුණි. තවත් ගැටලුවක් වන්නේ සමාජ ආකල්පයි. කාන්තාවක් කෙසේ ඇඳිය යුතුද, කෙසේ හැසිරිය යුතුද, කවදා විවාහ විය යුතුද, දරුවන් ඇති කළ යුතුද සහ කුමන රැකියාවක් තෝරාගත යුතුද යන්න පිළිබඳව සමාජයේ ඇතැම් සාම්ප්‍රදායික අපේක්ෂා තවමත් පවතී. කාන්තාවන්ට රැකියා ස්ථානයේ ඉහළ තනතුරුවලට යාමේදීද ඇතැම් බාධා ඇති විය හැකිය. අධ්‍යාපනය සහ වෘත්තීය සුදුසුකම් තිබීම පමණින් නායකත්ව තනතුරුවල සමාන නියෝජනයක් ලැබීම අනිවාර්ය නොවේ. ඩිජිටල් තාක්ෂණය නව අවස්ථා නිර්මාණය කළද සමාජ මාධ්‍ය හරහා සිදුවන හිරිහැර, අපහාස සහ පෞද්ගලිකත්වයට සිදුවන හානි වැනි නව අභියෝගද ඇති වී තිබේ. සමාජ මාධ්‍ය සහ තාක්ෂණයේ බලපෑම තාක්ෂණය ශ්‍රී ලාංකික කාන්තාවන්ගේ ජීවිතයට විවිධ ආකාරයෙන් බලපා තිබේ. සමාජ මාධ්‍ය මගින් කාන්තාවන්ට තම ව්‍යාපාර ප්‍රචාරණය කිරීමට, වෘත්තීය සම්බන්ධතා ගොඩනගා ගැනීමට, දැනුම බෙදාගැනීමට සහ පාරිභෝගිකයන් සමඟ සම්බන්ධ වීමට හැකියාව ලැබී තිබේ. අන්තර්ජාල අධ්‍යාපනය සහ ඩිජිටල් පුහුණුවද කාන්තාවන්ට තම නිවසේ සිටම නව දැනුම ලබාගැනීමට අවස්ථාව ලබා දෙයි. එමෙන්ම සමාජ මාධ්‍ය හරහා කාන්තාවන්ට සමාජ ගැටලු පිළිබඳව අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමටත්, තම ප්‍රජාවෙන් ඔබ්බට විවිධ පුද්ගලයන් හා සංවිධාන සමඟ සම්බන්ධ වීමටත් හැකියාව ලැබී ඇත. කෙසේ වෙතත්, සමාජ මාධ්‍ය තුළ පෙනෙන අලංකාරය, ජීවන රටාව සහ සාර්ථකත්වය පිළිබඳ යථාර්ථවාදී නොවන අපේක්ෂාවන් ඇතැම් විට කාන්තාවන්ට බලපෑම් කළ හැකිය. එම නිසා ඩිජිටල් තාක්ෂණයට ප්‍රවේශය පමණක් නොව, එය ආරක්ෂිතව හා වගකීමෙන් භාවිත කිරීම පිළිබඳ දැනුමද අවශ්‍ය වේ. තරුණ පරපුර තුළ වෙනස් වෙමින් පවතින ආකල්ප අද තරුණ ශ්‍රී ලාංකිකයන් හැදී වැඩෙන්නේ කාන්තාවන්ගේ අධ්‍යාපනික සහ වෘත්තීය ජයග්‍රහණ වඩාත් දෘශ්‍යමාන සමාජයකය. තරුණියකට වෛද්‍යවරියක්, ඉංජිනේරුවරියක්, විද්‍යාඥවරියක්, ව්‍යවසායකයෙක්, ක්‍රීඩිකාවක්, තාක්ෂණික වෘත්තිකයෙක් හෝ කලාකරුවෙක් වීමට සිහින දැකිය හැකිය. අතීතයේ මෙන් විවාහය සහ ගෘහ ජීවිතය පමණක් කාන්තාවකගේ අනාගතය ලෙස දැකීම ක්‍රමයෙන් වෙනස් වෙමින් පවතී. එමෙන්ම තරුණ පිරිමින් අතරද ගෘහ වගකීම් බෙදාගැනීම සහ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමානත්වය පිළිබඳ සාකච්ඡා වැඩි වී තිබේ. කෙසේ වෙතත් මෙම වෙනස සෑම ප්‍රදේශයකම හා සෑම පවුලකම එකම වේගයෙන් සිදුවන්නේ නැත. නගර සහ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශ අතර මෙන්ම විවිධ ආර්ථික හා සමාජ පසුබිම්වල පවුල් අතරද ආකල්ප වෙනස් විය හැකිය. ඒ නිසා ශ්‍රී ලාංකික කාන්තාවගේ වෙනස් වෙමින් පවතින භූමිකාව එක් සරල ක්‍රියාවලියක් ලෙස නොව, විවිධ පරම්පරා, ප්‍රදේශ සහ සමාජ කණ්ඩායම් තුළ විවිධ වේගයන්ගෙන් සිදුවන සමාජ වෙනසක් ලෙස හඳුනාගත හැකිය. ශ්‍රී ලංකාවේ කාන්තාවන්ගේ අනාගතය අනාගතයේදී ශ්‍රී ලාංකික කාන්තාවන්ගේ භූමිකාව තීරණය වීමට කරුණු කිහිපයක් බලපානු ඇත. රැකියා අවස්ථා, සාධාරණ වැටුප්, පහසු මිලකට ළමා සුරැකුම් සේවා, ආරක්ෂිත රැකියා ස්ථාන, වෘත්තීය පුහුණුව සහ මූල්‍ය පහසුකම් වැනි කරුණු කාන්තාවන්ගේ ආර්ථික සහභාගීත්වය වැඩි කිරීමට උපකාරී වේ. අධ්‍යාපනයද ඉදිරියටත් වැදගත් වේ. ශ්‍රී ලංකාවේ කාන්තාවන් අධ්‍යාපනයේදී සැලකිය යුතු දියුණුවක් ලබා ඇති බැවින්, ඉදිරි අභියෝගයක් වන්නේ එම අධ්‍යාපනික ජයග්‍රහණ වඩාත් පුළුල් රැකියා, ආර්ථික සහ නායකත්ව අවස්ථා බවට පත් කිරීමයි. පවුලටද මෙහිදී විශාල වගකීමක් තිබේ. ගෘහ කටයුතු සහ දරුවන් රැකබලා ගැනීමේ වගකීම් සාධාරණව බෙදාගත් විට කාන්තාවන්ට අධ්‍යාපනය, රැකියාව සහ ව්‍යාපාර සඳහා වැඩි කාලයක් වෙන් කළ හැකිය. සේවා යෝජකයන්ටද කාන්තාවන්ට සමාන රැකියා අවස්ථා ලබාදීම, සාධාරණ උසස්වීම් ක්‍රම පවත්වාගෙන යාම සහ පවුල් වගකීම් සමඟ රැකියාව සමබර කරගැනීමට සහාය වීම මගින් දායක විය හැකිය. කාන්තාවන්ට එරෙහි ප්‍රචණ්ඩත්වය අවම කිරීම, ආර්ථික අවස්ථා පුළුල් කිරීම සහ තීරණ ගැනීමේ ක්‍රියාවලියට කාන්තාවන්ගේ සහභාගීත්වය වැඩි කිරීම සඳහා රාජ්‍ය ආයතන සහ ප්‍රජාවද කටයුතු කළ යුතුය. නිගමනය ශ්‍රී ලාංකික සමාජයේ කාන්තාවගේ භූමිකාව පසුගිය දශක කිහිපය තුළ විශාල ලෙස වෙනස් වී තිබේ. කාන්තාව අද පවුලේ සාමාජිකාවක් පමණක් නොව, ශිෂ්‍යාවක්, වෘත්තිකයෙක්, ව්‍යවසායකයෙක්, සේවිකාවක්, ක්‍රීඩිකාවක්, විද්වතියක්, ප්‍රජා නායිකාවක් සහ තීරණ ගැනීමේ ක්‍රියාවලියේ දායකයෙකු බවට පත්ව ඇත. කාන්තාවන්ගේ අධ්‍යාපනය සහ සාක්ෂරතාව ඉහළ මට්ටමකට පැමිණ ඇති අතර, වෘත්තීය හා ආර්ථික ක්ෂේත්‍ර රැසකට ඔවුන්ගේ සහභාගීත්වයද වර්ධනය වී තිබේ. එහෙත් අඩු ශ්‍රම බලකා සහභාගීත්වය, නොගෙවන ගෘහ වගකීම්වල අසමාන බෙදාහැරීම, දේශපාලන නියෝජනයේ සීමාවන් සහ කාන්තාවන්ට එරෙහි ප්‍රචණ්ඩත්වය වැනි අභියෝග තවමත් පවතී. එබැවින් කාන්තාවගේ වෙනස් වෙමින් පවතින භූමිකාව යනු කාන්තාවන් රැකියා ස්ථානයට පැමිණීම හෝ වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලබාගැනීම පමණක් නොවේ. එය කාන්තාවන්ටත් පිරිමින්ටත් තම වගකීම් සාධාරණව බෙදාගනිමින්, තම අනාගතය පිළිබඳ තීරණ ගැනීමටත්, තම හැකියාවන් අනුව සමාජයට දායක වීමටත් අවස්ථාව ලැබෙන සමාජයක් නිර්මාණය කිරීම පිළිබඳ කරුණකි. කාන්තාවන්ගේ දායකත්වය නිවස තුළ මෙන්ම නිවසින් පිටතද අගය කරන විට එහි ප්‍රතිලාභ කාන්තාවන්ට පමණක් සීමා නොවේ. එය පවුල්වල ආර්ථික ස්ථාවරත්වයට, දරුවන්ගේ අනාගතයට, ප්‍රජාවන්ගේ දියුණුවට සහ සමස්ත ශ්‍රී ලංකා සමාජයේ ඉදිරි ගමනටද වැදගත් වේ. කාන්තාවන් අත්කරගෙන ඇති අධ්‍යාපනික, වෘත්තීය හා සමාජ ප්‍රගතිය ඉදිරි ගමන සඳහා ශක්තිමත් පදනමක් සපයයි. ඊළඟ පියවර වන්නේ එම දැනුම, හැකියාවන් සහ අභිලාෂයන් සැබෑ ආර්ථික ස්වාධීනත්වයක්, නායකත්වයක් සහ සමාජ සහභාගීත්වයක් බවට පත් කිරීමට අවශ්‍ය අවස්ථා තවදුරටත් පුළුල් කිරීමයි.