ශ්රී ලංකාවේ තරුණයන් අතර මත්ද්රව්ය භාවිතය: හේතු, ප්රතිවිපාක සහ විසඳුම්
Rakshika Rathnayake7/27/20265 min read
Share:Facebook
හැඳින්වීම
ශ්රී ලංකාවේ තරුණ පරපුර රටේ අනාගත සංවර්ධනයේ, නවෝත්පාදනයේ සහ සමාජ ප්රගතියේ ප්රධාන බලවේගය ලෙස සැලකේ. එහෙත් පසුගිය වසර කිහිපය තුළ තරුණයන් අතර මත්ද්රව්ය භාවිතය සම්බන්ධයෙන් ඇතිව තිබෙන වැඩි අවධානය, සමාජය මුහුණ දෙන බරපතළ අභියෝගයක් බවට පත්ව ඇත.
මත්ද්රව්ය භාවිතය යනු පුද්ගලයාගේ ශාරීරික, මානසික සහ සමාජීය යහපැවැත්මට හානිදායක වන අන්දමින් මත්ද්රව්ය හෝ ආසාදනීය ද්රව්ය භාවිත කිරීමයි. හෙරොයින්, ගංජා, මෙතැම්ෆෙටමින් (“අයිස්”), නීති විරෝධී සංයුක්ත මත්ද්රව්ය මෙන්ම වෛද්ය උපදෙස් නොමැතිව භාවිත කරන ඖෂධ ද මෙයට ඇතුළත් විය හැකිය.
බොහෝ ශ්රී ලාංකික තරුණයන් මත්ද්රව්ය භාවිත නොකළද, තරුණ පිරිසක් අතර මත්ද්රව්ය සම්බන්ධ සිදුවීම්, අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ අධ්යාපනික ආයතන ආශ්රිතව වාර්තා වන සිදුවීම් වැඩි වීම හේතුවෙන් මෙම ගැටලුව සම්බන්ධයෙන් සැලකිල්ල යොමු කිරීම අත්යවශ්ය වී ඇත.
මත්ද්රව්ය භාවිතය තනි හේතුවක් නිසා ඇති වන ගැටලුවක් නොවේ. එය පවුල් පසුබිම, සම වයස් පීඩනය, මානසික සෞඛ්ය ගැටලු, ආර්ථික තත්ත්වයන් සහ සමාජීය බලපෑම් වැනි කරුණු ගණනාවක එකතුවකි. එබැවින් මෙම ගැටලුවට විසඳුම් සෙවීම සඳහා පවුල්, පාසල්, ප්රජාවන් සහ රාජ්ය ආයතන එක්ව කටයුතු කිරීම අත්යවශ්ය වේ.
මත්ද්රව්ය භාවිතය යනු කුමක්ද?
මත්ද්රව්ය භාවිතය යනු පුද්ගලයෙකු විසින් මත්ද්රව්ය හෝ ආසාදනීය ද්රව්ය තම සෞඛ්යයට හා ජීවිතයට අහිතකර වන අන්දමින් නැවත නැවත භාවිත කිරීමයි. මෙය පහත ආකාරවලින් දැකිය හැකිය:
නීති විරෝධී මත්ද්රව්ය භාවිතය.
වෛද්ය උපදෙස් නොමැතිව ඖෂධ භාවිතය.
මානසික පීඩනයෙන් මිදීමට මත්ද්රව්ය භාවිතය.
අහිතකර ප්රතිවිපාක තිබියදීත් භාවිතය දිගටම පවත්වා ගැනීම.
කාලයත් සමඟ මෙය ආසාදනය (Addiction) බවට පත්විය හැකි අතර, එවිට පුද්ගලයාට තම භාවිතය පාලනය කිරීම අපහසු වේ.
ශ්රී ලංකාවේ තරුණයන් අතර මත්ද්රව්ය භාවිතයට බලපාන හේතු
1. සම වයස් පීඩනය
තරුණයන්ගේ හැසිරීම් කෙරෙහි සම වයස් කණ්ඩායම් විශාල බලපෑමක් ඇති කරයි. මිතුරන්ගේ පිළිගැනීම ලබා ගැනීමට හෝ සමාජයෙන් වෙන්වී යාම වැළැක්වීමට සමහර තරුණයින් මත්ද්රව්ය අත්හදා බැලීමට පෙළඹිය හැකිය.
සම වයස් පීඩනය සෘජුවම සිදුවිය හැකි අතර, මත්ද්රව්ය භාවිතය සාමාන්යකරණය වී ඇති පරිසරයක සිටීමද අවදානම වැඩි කළ හැකිය.
2. පවුල් ගැටලු
පවුල තරුණයෙකුගේ ජීවිතයේ වැදගත්ම සමාජ ආයතනයකි. පහත සඳහන් තත්ත්වයන් මත්ද්රව්ය භාවිතයට අවදානම වැඩි කළ හැකිය:
දෙමාපියන් සහ දරුවන් අතර දුර්වල සබඳතා.
පවුල් ආරවුල්.
දෙමාපිය අධීක්ෂණයේ අඩුව.
නොසලකා හැරීම.
පවුලේ සාමාජිකයන්ගේ මත්ද්රව්ය භාවිතය.
එහෙත් සහයෝගී සහ ආදරණීය පවුල් පරිසරයක් තරුණයන් ආරක්ෂා කරන ප්රධාන සාධකයකි.
3. මානසික සෞඛ්ය ගැටලු
කනස්සල්ල, මානසික අවපීඩනය, තනිකම, ආතතිය සහ අඩු ආත්ම විශ්වාසය වැනි තත්ත්වයන් සමහර තරුණයන් මත්ද්රව්ය භාවිතය වෙත යොමු කළ හැකිය.
කෙසේ වෙතත්, මත්ද්රව්ය භාවිතය මෙම ගැටලු විසඳීම වෙනුවට තවදුරටත් උග්ර කිරීමට හේතු වේ.
4. කුතුහලය සහ අවදානම් හැසිරීම්
යෞවන වයස යනු අත්හදා බැලීම් සහ නව අත්දැකීම් සොයන කාල පරිච්ඡේදයකි. සමහර තරුණයින් අවදානම් සම්පූර්ණයෙන් තේරුම් නොගෙන කුතුහලය නිසා මත්ද්රව්ය භාවිතය අත්හදා බැලිය හැකිය.
5. ආර්ථික සහ සමාජීය සාධක
රැකියා විරහිතභාවය, දරිද්රතාව, සීමිත අවස්ථා සහ සමාජ අසමානතාව මත්ද්රව්ය භාවිතයට බලපාන සාධක ලෙස සැලකේ. අධ්යාපනය, රැකියා සහ ප්රජා ක්රියාකාරකම්වලින් වෙන්වී සිටින තරුණයින් වැඩි අවදානමකට ලක් විය හැකිය.
මත්ද්රව්ය භාවිතයේ ප්රතිවිපාක
1. ශාරීරික සෞඛ්යයට බලපෑම්
මත්ද්රව්ය භාවිතය හේතුවෙන්:
හෘද රෝග.
අක්මා හානි.
නිදා ගැනීමේ ගැටලු.
පෝෂණ ඌනතා.
හදිසි අනතුරු අවදානම වැඩි වීම.
වැනි තත්ත්වයන් ඇති විය හැකිය.
2. මානසික සෞඛ්යයට බලපෑම්
මත්ද්රව්ය භාවිතය සහ මානසික සෞඛ්ය ගැටලු අතර සමීප සම්බන්ධතාවයක් පවතී. මත්ද්රව්ය භාවිතය නිසා:
මානසික අවපීඩනය.
කනස්සල්ල.
මතක දුර්වලතා.
හැසිරීම් වෙනස්වීම්.
සමහර අවස්ථාවල මානසික ව්යාකූලතා.
ඇති විය හැකිය.
3. අධ්යාපනයට බලපෑම්
මත්ද්රව්ය භාවිතය අධ්යාපනික ජයග්රහණ කෙරෙහි සෘජුව බලපායි. එය:
පාසල් හා විශ්වවිද්යාල නොපැමිණීම.
අඩු ලකුණු.
අවධානය යොමු කිරීමේ අපහසුතා.
අධ්යාපනය අතරමඟ නවතා දැමීම.
වැනි ප්රතිවිපාක ඇති කළ හැකිය.
4. පවුල් සහ සමාජ සබඳතා බිඳ වැටීම
මත්ද්රව්ය භාවිතය හේතුවෙන් පවුල තුළ විශ්වාසය අඩුවීම, ආරවුල් ඇතිවීම සහ ආර්ථික බර වැඩි වීම සිදුවිය හැකිය. මිතුරන් හා ප්රජාව සමඟ ඇති සබඳතාද අහිතකර ලෙස බලපෑමට ලක් විය හැකිය.
5. අපරාධ අවදානම වැඩි වීම
මත්ද්රව්ය භාවිතය කරන සෑම පුද්ගලයෙකුම අපරාධවල නිරත නොවන නමුත්, සමහර අවස්ථාවල:
නීති විරෝධී මත්ද්රව්ය වෙළඳාම.
සොරකම්.
ප්රචණ්ඩ හැසිරීම්.
නීතිමය ගැටලු.
වැනි තත්ත්වයන්ට සම්බන්ධ වීමේ අවදානම වැඩි විය හැකිය.
ශ්රී ලංකා සමාජයට ඇති බලපෑම
තරුණ මත්ද්රව්ය භාවිතය පුද්ගලයන්ට පමණක් නොව සමස්ත සමාජයටම බලපායි.
සෞඛ්ය සේවා පිරිවැය වැඩි වීම.
නීතිය හා සාමය පවත්වා ගැනීමේ පිරිවැය වැඩි වීම.
ඵලදායිතාව අඩුවීම.
සමාජ ස්ථාවරත්වයට බලපෑම්.
මානව සම්පත් අහිමි වීම.
තරුණයන් රටේ වටිනාම සම්පත වන අතර, ඔවුන්ගේ හැකියාවන් අහිමි වීම රටේ සංවර්ධනයට බාධාවක් වේ.
මත්ද්රව්ය භාවිතය වැළැක්වීම සඳහා වූ ක්රියාමාර්ග
1. පවුල් සහයෝගය ශක්තිමත් කිරීම
දෙමාපියන්:
දරුවන් සමඟ විවෘතව සන්නිවේදනය කළ යුතුය.
ඔවුන් සමඟ ගුණාත්මක කාලයක් ගත කළ යුතුය.
සුදුසු අධීක්ෂණයක් ලබා දිය යුතුය.
මානසික සහයෝගය ලබා දිය යුතුය.
2. පාසල් මට්ටමේ දැනුවත් කිරීම
පාසල් සහ විශ්වවිද්යාල මඟින්:
මත්ද්රව්ය පිළිබඳ දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන්.
ජීවන කුසලතා පුහුණු වැඩසටහන්.
උපදේශන සේවා.
සම වයස් සහයෝගීතා වැඩසටහන්.
ක්රියාත්මක කළ හැකිය.
3. ප්රජා සහභාගීත්වය
ප්රජාවන්ට:
ක්රීඩා වැඩසටහන්.
තරුණ සංගම්.
ස්වේච්ඡා සේවා.
කලා හා සංස්කෘතික වැඩසටහන්.
මඟින් තරුණයන්ට ධනාත්මක අවස්ථා ලබා දිය හැකිය.
4. මානසික සෞඛ්ය සේවා වැඩිදියුණු කිරීම
තරුණයන්ට ආතතිය, කනස්සල්ල සහ වෙනත් මානසික ගැටලු සඳහා උපකාර ලබා ගැනීමට පහසු පරිසරයක් නිර්මාණය කළ යුතුය.
5. රාජ්ය සහ ප්රතිපත්තිමය ක්රියාමාර්ග
රාජ්ය ආයතන විසින්:
නීති විරෝධී මත්ද්රව්ය ජාවාරම් පාලනය.
පුනරුත්ථාපන සේවා ශක්තිමත් කිරීම.
දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් සඳහා සහාය.
තරුණ සංවර්ධන වැඩසටහන් පුළුල් කිරීම.
සිදු කළ යුතුය.
පුනරුත්ථාපනය සහ සුවය
මත්ද්රව්ය ආසාදනයෙන් සුවය ලැබීම සම්පූර්ණයෙන්ම කළ නොහැකි දෙයක් නොවේ. නිසි සහාය, වෛද්ය ප්රතිකාර සහ උපදේශන සේවා මඟින් බොහෝ දෙනෙකුට සාමාන්ය ජීවිතයට නැවත පිවිසිය හැකිය.
පුනරුත්ථාපනයට:
වෛද්ය ප්රතිකාර.
උපදේශන සේවා.
මානසික සහයෝගය.
පවුල් ප්රතිකාර.
අධ්යාපනික සහ වෘත්තීය වැඩසටහන්.
ඇතුළත් විය හැකිය.
නිගමනය
ශ්රී ලංකාවේ තරුණයන් අතර මත්ද්රව්ය භාවිතය බරපතළ සමාජීය අභියෝගයකි. සම වයස් පීඩනය, පවුල් ගැටලු, මානසික සෞඛ්ය ගැටලු සහ ආර්ථික අභියෝග වැනි සාධක මෙම ගැටලුවට බලපෑම් කළද, නිසි වැළැක්වීමේ වැඩසටහන් සහ සහයෝගී පද්ධති මඟින් එය අවම කළ හැකිය.
තරුණයන්ගේ අනාගතය ආරක්ෂා කිරීම යනු ශ්රී ලංකාවේ අනාගතය ආරක්ෂා කිරීමයි. එබැවින් මත්ද්රව්ය භාවිතය වැළැක්වීම සඳහා පවුල්, පාසල්, ප්රජාවන් සහ රාජ්ය ආයතන එක්ව ක්රියා කිරීම කාලෝචිත අවශ්යතාවයකි.
අතිරේක පින්තූර
