ශ්‍රී ලාංකීය තරුණයන් අතර ඩිජිටල් ඇබ්බැහි වීම: හේතු, බලපෑම් සහ විසඳුම් මාර්ග

හැඳින්වීම ඩිජිටල් තාක්ෂණයේ වේගවත් වර්ධනය ලෝකය පුරා මිනිසුන් සන්නිවේදනය කරන ආකාරය, ඉගෙනීම, රැකියා කටයුතු සහ විනෝදාස්වාදය ලබාගන්නා ආකාරය විශාල ලෙස වෙනස් කර ඇත. ශ්‍රී ලංකාව තුළද ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථන භාවිතය, අඩු මිල අන්තර්ජාල පැකේජ, සමාජ මාධ්‍ය වේදිකා, අන්තර්ජාල ක්‍රීඩා සහ වීඩියෝ ප්‍රවාහ සේවා ජනප්‍රිය වීම හේතුවෙන් තරුණ පරපුරේ ජීවන රටාවන් විශාල වෙනසකට ලක් වී ඇත. ඩිජිටල් තාක්ෂණය මඟින් අධ්‍යාපනය, රැකියා අවස්ථා, දැනුම ලබාගැනීම සහ සමාජ සම්බන්ධතා වර්ධනය සඳහා විශාල වාසි ලබා දෙන නමුත්, එය අධික ලෙස හා පාලනයකින් තොරව භාවිතා කිරීම වර්තමානයේ වැදගත් සමාජ ගැටලුවක් බවට පත්ව ඇත. ඩිජිටල් ඇබ්බැහි වීම යනු පුද්ගලයෙකුගේ දෛනික ජීවිතය, සම්බන්ධතා, අධ්‍යාපනය, මානසික සෞඛ්‍යය සහ කාර්යක්ෂමතාවයට අහිතකර බලපෑම් ඇති වන තරමට ඩිජිටල් උපාංග සහ අන්තර්ජාල වේදිකා අධික ලෙස හා පාලනය කළ නොහැකි ලෙස භාවිතා කිරීමයි. ශ්‍රී ලංකාවේ තරුණයන් අතර ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථන, සමාජ මාධ්‍ය යෙදුම්, අන්තර්ජාල ක්‍රීඩා සහ ඩිජිටල් විනෝදාස්වාදය සඳහා ඇති අධික රඳා පැවැත්ම නිසා ඩිජිටල් ඇබ්බැහි වීම වැදගත් සමාජ ගැටලුවක් ලෙස මතු වී ඇත. COVID-19 වසංගත සමයේදී මෙම තත්ත්වය තවත් වේගවත් විය. පාසල් අධ්‍යාපනය අන්තර්ජාලය හරහා සිදු කිරීම සහ සමාජ සම්බන්ධතා බොහෝ දුරට අන්තර්ජාලය වෙත මාරු වීම හේතුවෙන් දරුවන් සහ තරුණයන්ගේ තිර කාලය (Screen Time) විශාල ලෙස වැඩි විය. මෙම ලිපිය මඟින් ශ්‍රී ලාංකීය තරුණයන් අතර ඩිජිටල් ඇබ්බැහි වීමේ හේතු, බලපෑම් සහ විසඳුම් මාර්ග විමර්ශනය කරන අතර, පවුල, පාසල, ප්‍රජාව සහ රාජ්‍ය ආයතනවල භූමිකාවද සාකච්ඡා කරයි. ඩිජිටල් ඇබ්බැහි වීම අවබෝධ කර ගැනීම ඩිජිටල් ඇබ්බැහි වීම එක් ක්‍රියාකාරකමකට පමණක් සීමා නොවේ. එය විවිධ ආකාරයේ අධික ඩිජිටල් හැසිරීම් ආවරණය කරයි. ඒවා අතර: ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථන ඇබ්බැහි වීම සමාජ මාධ්‍ය ඇබ්බැහි වීම අන්තර්ජාල ක්‍රීඩා ඇබ්බැහි වීම වීඩියෝ නැරඹීමේ අධික පුරුද්ද අන්තර්ජාල ඇබ්බැහි වීම පණිවිඩ යැවීමේ යෙදුම් අධික ලෙස භාවිත කිරීම අන්තර්ජාල මිලදී ගැනීම් සහ අරමුණක් නොමැතිව වෙබ් අඩවි පිරික්සීම ඩිජිටල් ඇබ්බැහි වීමෙන් පෙළෙන තරුණයන් බොහෝ විට තම තිර කාලය අඩු කිරීමට අපහසුතාවයට පත්වේ. ඔවුන්ගේ ඩිජිටල් භාවිතය අහිතකර බව දැන සිටියද එය පාලනය කිරීමට අපහසු වේ. මෙවැනි පුද්ගලයන්ට උපාංගවලින් වෙන්ව සිටින විට කනස්සල්ල, නොසන්සුන් බව, කෝපය හෝ අපහසුතාවයක් ඇති විය හැක. ඩිජිටල් ඇබ්බැහි වීම නින්දේ රටාවන්, අධ්‍යාපන කාර්ය සාධනය, ශාරීරික ක්‍රියාකාරකම් සහ සමාජ සම්බන්ධතා කෙරෙහි අහිතකර බලපෑම් ඇති කළ හැක. ශ්‍රී ලංකාවේ ඩිජිටල් පරිසරය පසුගිය දශකය තුළ ශ්‍රී ලංකාව තුළ ඩිජිටල් තාක්ෂණය විශාල ලෙස ව්‍යාප්ත වී ඇත. ජංගම අන්තර්ජාල භාවිතය වැඩි වී ඇති අතර, විවිධ සමාජ හා ආර්ථික පසුබිම්වල පුද්ගලයන්ට ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථන පහසුවෙන් ලබාගත හැකි වී ඇත. තරුණයන් අතර ඩිජිටල් භාවිතය වැඩි වීමට හේතු වූ කරුණු කිහිපයක්: අඩු මිලට ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථන ලබාගත හැකි වීම ජංගම අන්තර්ජාල පහසුකම් පුළුල් වීම සමාජ මාධ්‍ය වේදිකාවල වර්ධනය අන්තර්ජාල ක්‍රීඩා ජනප්‍රිය වීම අන්තර්ජාල අධ්‍යාපන අවස්ථා වැඩි වීම ගෝලීය විනෝදාස්වාද අන්තර්ගතයන්ට පහසු ප්‍රවේශය සමාජ මාධ්‍ය, වීඩියෝ බෙදාගැනීමේ යෙදුම් සහ බහු ක්‍රීඩක අන්තර්ජාල ක්‍රීඩා තරුණයන්ගේ දෛනික ජීවිතයේ කොටසක් බවට පත්ව ඇත. එහෙත් නිසි සීමාවන් නොමැතිව මෙම තාක්ෂණ භාවිතය දිගුකාලීන ගැටලු ඇති කළ හැක. ශ්‍රී ලාංකීය තරුණයන් අතර ඩිජිටල් ඇබ්බැහි වීමේ හේතු 1. ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථන පහසුවෙන් ලබාගත හැකි වීම වර්තමානයේ ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථන බොහෝ දෙනාට පහසුවෙන් ලබාගත හැකි උපකරණ බවට පත්ව ඇත. බොහෝ දරුවන් කුඩා වයසේදීම ජංගම දුරකථන භාවිතයට යොමු වේ. නමුත් නිසි මඟ පෙන්වීමක් නොමැති විට ඔවුන් තුළ අධික භාවිත පුරුදු වර්ධනය විය හැක. ජංගම දුරකථනය සෑම අවස්ථාවකම ළඟ තබාගත හැකි වීම නිසා ඩිජිටල් අන්තර්ගතයන් වෙත නිරන්තර ප්‍රවේශයක් ලැබේ. 2. සමාජ මාධ්‍ය බලපෑම සමාජ මාධ්‍ය වේදිකා නිරන්තර අවධානය ලබා ගැනීමට නිර්මාණය කර ඇත. දැනුම්දීම් (Notifications), කැමැත්ත පළ කිරීම් (Likes), අදහස් (Comments) සහ ස්වයංක්‍රීය අන්තර්ගත යෝජනා මඟින් පරිශීලකයන් දිගු කාලයක් එහි රඳවා ගැනීමට හැකි වේ. බොහෝ තරුණයන් දිනකට පැය ගණනාවක්: පුවත් පෝෂක පිරික්සීමට කෙටි වීඩියෝ නැරඹීමට ඡායාරූප සහ අදහස් පළ කිරීමට අන් අය සමඟ තම ජීවිතය සසඳා බැලීමට අන්තර්ජාල පිළිගැනීම සෙවීමට යොමු වේ. මෙය ක්‍රමයෙන් ඩිජිටල් රඳා පැවැත්මක් ඇති කළ හැක. 3. අන්තර්ජාල ක්‍රීඩා ශ්‍රී ලංකාවේ තරුණයන් අතර අන්තර්ජාල ක්‍රීඩා ජනප්‍රිය වී ඇත. අන්තර්ජාල ක්‍රීඩා මඟින්: විනෝදාස්වාදය මිතුරු සම්බන්ධතා තරඟකාරීත්වය ජයග්‍රහණ හැඟීම ත්‍යාග පද්ධති ලබා දෙයි. නමුත් අධික ලෙස ක්‍රීඩා කිරීමෙන්: අධ්‍යාපන කටයුතු අඩාල වීම නින්ද අඩුවීම සමාජයෙන් වෙන්වීම වැනි ගැටලු ඇති විය හැක. 4. අධ්‍යාපනික සහ සමාජ පීඩනය බොහෝ තරුණයන් තම ජීවිතයේ ඇති පීඩන වලින් තාවකාලිකව මිදීමට ඩිජිටල් ලෝකය භාවිතා කරති. ඒවා අතර: විභාග පීඩනය අධ්‍යාපනික බලාපොරොත්තු පවුල් ගැටලු මිතුරු සම්බන්ධතා ගැටලු අනාගත රැකියා පිළිබඳ කනස්සල්ල ඇතුළත් වේ. ඩිජිටල් පරිසරය තාවකාලික සැනසීමක් ලබා දෙන නිසා එය නැවත නැවත භාවිතා කිරීමට පෙළඹීමක් ඇති කරයි. 5. දෙමාපිය අධීක්ෂණය අඩු වීම බොහෝ දෙමාපියන්ට දරුවන්ගේ අන්තර්ජාල භාවිතය නිරීක්ෂණය කිරීම අපහසු වේ. එයට හේතු: රැකියා කටයුතු කාලය නොමැති වීම ඩිජිටල් දැනුම අඩු වීම දරුවන්ට නිසි මඟ පෙන්වීමක් නොමැති විට අන්තර්ජාලය අධික ලෙස භාවිතා කිරීමේ අවදානම වැඩි වේ. ශාරීරික සෞඛ්‍යයට බලපෑම් නින්දේ ගැටලු රාත්‍රී කාලයේ දිගු වේලාවක් ජංගම දුරකථන භාවිතා කිරීම නිසා නින්දේ රටාවන් වෙනස් වේ. එහි ප්‍රතිඵල: ප්‍රමාණවත් නින්දක් නොලැබීම දිවා කාලයේ වෙහෙස අවධානය අඩුවීම විය හැක. ශාරීරික ක්‍රියාකාරකම් අඩුවීම තිර ඉදිරියේ දිගු වේලාවක් ගත කිරීම නිසා ක්‍රීඩා සහ එළිමහන් ක්‍රියාකාරකම් අඩු වේ. එමඟින් අක්‍රිය ජීවන රටාවක් ඇති විය හැක. ඇස් සහ ශරීර සම්බන්ධ ගැටලු අධික තිර භාවිතය නිසා: ඇස් වේදනාව ඇස් වියළීම හිසරදය බෙල්ලේ වේදනාව වැරදි ශරීර ස්ථානය වැනි ගැටලු ඇති විය හැක. මානසික සෞඛ්‍යයට බලපෑම් ඩිජිටල් ඇබ්බැහි වීම මානසික සෞඛ්‍යයටද දැඩි බලපෑම් ඇති කරයි. සාමාන්‍යයෙන් දක්නට ලැබෙන තත්ත්ව: කනස්සල්ල මානසික අවපීඩනය තනිකම ආත්ම විශ්වාසය අඩුවීම ආතතිය හැඟීම් පාලනය කිරීමේ අපහසුතාව සමාජ මාධ්‍ය තුළ අන් අයගේ සාර්ථක ජීවිත සමඟ තම ජීවිතය සසඳා බැලීම නිසා තරුණයන්ගේ ආත්ම විශ්වාසයට හානි විය හැක. එසේම සයිබර් හිරිහැර (Cyberbullying) සහ අන්තර්ජාල අපහාස මානසික බලපෑම් ඇති කළ හැක. අධ්‍යාපනයට බලපෑම් ඩිජිටල් ඇබ්බැහි වීම නිසා ශිෂ්‍යයන්ගේ අධ්‍යාපන කාර්ය සාධනය පහළ යා හැක. ඔවුන්ට: පන්තිවල අවධානය තබා ගැනීමට අපහසු වීම පැවරුම් ප්‍රමාද කිරීම ඉගෙනීමට ඇති උනන්දුව අඩුවීම කාල කළමනාකරණ ගැටලු ඇති විය හැක. බොහෝ විට අධ්‍යාපනික අන්තර්ගතයන්ට වඩා විනෝදාස්වාද අන්තර්ගතයන් සඳහා වැඩි කාලයක් වැය වේ. පවුල් සම්බන්ධතාවලට බලපෑම් ඩිජිටල් ඇබ්බැහි වීම පවුල් සම්බන්ධතාවලටද බලපායි. අධික උපාංග භාවිතය නිසා: මුහුණට මුහුණ සංවාද අඩුවීම පවුල් ක්‍රියාකාරකම් අඩුවීම හැඟීම්මය සම්බන්ධතා දුර්වල වීම සිදු විය හැක. සෞඛ්‍ය සම්පන්න පවුල් සම්බන්ධතා සඳහා ඩිජිටල් සීමාවන් පවත්වා ගැනීම වැදගත් වේ. සමාජ බලපෑම් අධික ලෙස අන්තර්ජාලය භාවිතා කරන තරුණයන්ට: සමාජ කුසලතා අඩුවීම සැබෑ සම්බන්ධතා ගොඩනැගීමේ අපහසුතාව ප්‍රජා ක්‍රියාකාරකම්වල සහභාගීත්වය අඩුවීම අන්තර්ජාල සම්බන්ධතා මත වැඩි රඳා පැවැත්ම වැනි ගැටලු ඇති විය හැක. ඩිජිටල් වේදිකා සැබෑ සමාජ සම්බන්ධතා වෙනුවට නොව, ඒවාට සහායකයක් ලෙස භාවිතා කළ යුතුය. ඩිජිටල් ඇබ්බැහි වීම වැළැක්වීමේ ක්‍රම 1. ඩිජිටල් දැනුවත්භාවය වර්ධනය කිරීම තරුණයන්ට: වගකීමෙන් තාක්ෂණ භාවිතය අන්තර්ජාල ආරක්ෂාව පෞද්ගලිකත්ව ආරක්ෂාව කාල කළමනාකරණය ඩිජිටල් සෞඛ්‍යය පිළිබඳ දැනුවත් කළ යුතුය. 2. සමබර ජීවන රටාවක් ප්‍රවර්ධනය කිරීම දරුවන් සහ තරුණයන්: ක්‍රීඩා පොත් කියවීම නිර්මාණාත්මක ක්‍රියාකාරකම් එළිමහන් ක්‍රියාකාරකම් ප්‍රජා සේවා සඳහා යොමු කළ යුතුය. 3. සෞඛ්‍ය සම්පන්න සීමා සකස් කිරීම පවුල් තුළ: ආහාර වේලාවලදී උපාංග භාවිතය වැළැක්වීම නිදන කාමරවල දුරකථන භාවිතය සීමා කිරීම දෛනික තිර කාල සීමා තැබීම වැදගත් වේ. 4. පාසල් මට්ටමේ වැඩසටහන් පාසල් මඟින්: දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් උපදේශන සේවා බාහිර ක්‍රියාකාරකම් වගකීම් සහිත ඩිජිටල් භාවිතය ප්‍රවර්ධනය කළ යුතුය. 5. මානසික සෞඛ්‍ය සහාය දරුණු ඩිජිටල් ඇබ්බැහි වීමක් ඇති පුද්ගලයන්ට උපදේශන සහ මානසික සෞඛ්‍ය සේවා අවශ්‍ය විය හැක. එමඟින්: ආතතිය පාලනය හැඟීම් පාලනය සෞඛ්‍ය සම්පන්න හැසිරීම් වර්ධනය කළ හැක. රජයේ සහ ප්‍රජාවේ භූමිකාව රජය, ප්‍රජා සංවිධාන සහ සමාජ ආයතන මඟින්: දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් පැවැත්වීම තරුණ සංවර්ධන වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීම මානසික සෞඛ්‍ය සේවා පුළුල් කිරීම ඩිජිටල් සෞඛ්‍යය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබාදීම පර්යේෂණ සිදු කිරීම කළ යුතුය. මෙම ගැටලුවට සාර්ථක විසඳුමක් ලබා ගැනීමට සියලු පාර්ශ්වයන්ගේ සහයෝගය අවශ්‍ය වේ. අනාගතය දෙස බැලීම තාක්ෂණය ඉදිරියේදී තරුණ ජීවිතයේ තවත් වැදගත් කොටසක් වනු ඇත. එබැවින් අරමුණ විය යුත්තේ තාක්ෂණය ඉවත් කිරීම නොව, එය වගකීමෙන් හා සමබරව භාවිතා කිරීමට ඉගෙනීමයි. නිවැරදි ඩිජිටල් පුරුදු වර්ධනය කිරීම මඟින් ශ්‍රී ලංකාවේ තරුණ පරපුරට තාක්ෂණයේ වාසි ලබා ගනිමින් එහි අවදානම් අවම කරගත හැක. ඩිජිටල් මෙවලම් අධ්‍යාපනය, නවෝත්පාදනය, ව්‍යාපාර සහ සමාජ සංවර්ධනය සඳහා බලවත් උපකරණ බවට පත් කළ හැක. නිගමනය ශ්‍රී ලාංකීය තරුණයන් අතර ඩිජිටල් ඇබ්බැහි වීම වර්තමානයේ අවධානය යොමු කළ යුතු වැදගත් සමාජ ගැටලුවකි. ඩිජිටල් තාක්ෂණය බොහෝ වාසි ලබා දෙන නමුත් එය අධික ලෙස භාවිතා කිරීම ශාරීරික සෞඛ්‍යය, මානසික යහපැවැත්ම, අධ්‍යාපනය, පවුල් සම්බන්ධතා සහ සමාජ සංවර්ධනයට අහිතකර බලපෑම් ඇති කළ හැක. මෙම ගැටලුව විසඳීම සඳහා ඩිජිටල් දැනුවත්භාවය, දෙමාපිය සහභාගීත්වය, පාසල් මට්ටමේ වැඩසටහන්, මානසික සෞඛ්‍ය සහාය සහ ප්‍රජා සහභාගීත්වය අවශ්‍ය වේ. අවසානයේදී තාක්ෂණය යනු මිනිසාගේ සංවර්ධනය සඳහා භාවිතා කළ යුතු මෙවලමක් මිස, මිනිසා පාලනය කරන බලවේගයක් නොවිය යුතුය. සමබර හා වගකීම් සහිත ඩිජිටල් භාවිත පුරුදු මඟින් ශ්‍රී ලංකාවේ තරුණ පරපුර සෞඛ්‍ය සම්පන්න, ශක්තිමත් සහ ඩිජිටල් වශයෙන් වගකීමෙන් යුතු පරපුරක් බවට පත් කළ හැක.