හැඳින්වීම
අධ්යාපනය යනු ඕනෑම රටක සමාජ, ආර්ථික සහ සංස්කෘතික සංවර්ධනයේ මූලික පදනමකි. ශ්රී ලංකාව අධ්යාපන ක්ෂේත්රයේ දකුණු ආසියාවේ ප්රමුඛ ස්ථානයක් හිමි කරගෙන ඇති අතර, 1945 දී ආරම්භ කළ නිදහස් අධ්යාපන ප්රතිපත්තිය මඟින් ජනතාවට සමාන අධ්යාපන අවස්ථා ලබා දීමට හැකි විය. මෙම ප්රතිපත්තිය හේතුවෙන් ශ්රී ලංකාවේ සාක්ෂරතා අනුපාතය ඉහළ ගොස්, සමාජ සංචලනය සහ මානව සම්පත් සංවර්ධනය සඳහා විශාල දායකත්වයක් ලැබී ඇත.
කෙසේ වෙතත්, වර්තමාන ලෝකයේ සිදුවන තාක්ෂණික, ආර්ථික සහ සමාජීය වෙනස්කම් සමඟ අධ්යාපන පද්ධතිය ද නව අභියෝගවලට මුහුණ දෙමින් සිටී. ගුණාත්මක අධ්යාපනයට සමාන ප්රවේශයක් නොමැතිවීම, ගුරුවරුන්ගේ හිඟය, විභාග කේන්ද්රීය අධ්යාපනය, ඩිජිටල් පරතරය සහ රැකියා වෙළඳපොළේ අවශ්යතා සමඟ නොගැලපෙන අධ්යාපන ක්රමවේදය වැනි ගැටලු අද ශ්රී ලංකාවේ අධ්යාපන ක්ෂේත්රයේ ප්රධාන සාකච්ඡා විෂයයන් බවට පත්ව ඇත.
මෙම ලිපිය මඟින් ශ්රී ලංකාවේ අධ්යාපන පද්ධතිය මුහුණ දෙන ප්රධාන අභියෝග, ඒවායේ සමාජීය හා ආර්ථික බලපෑම් සහ අනාගතය සඳහා යෝජනා කළ හැකි විසඳුම් පිළිබඳ සවිස්තරාත්මකව විමසා බලනු ලැබේ.
ශ්රී ලංකාවේ අධ්යාපනයේ ඓතිහාසික පසුබිම
ශ්රී ලංකාවේ අධ්යාපනයට වසර දහස් ගණනක ඉතිහාසයක් ඇත. පුරාණ යුගයේ විහාරස්ථාන සහ පිරිවෙන් අධ්යාපන මධ්යස්ථාන ලෙස ක්රියා කළ අතර, බුද්ධ ධර්මය, භාෂා, දර්ශනය සහ කලා විෂයයන් ඉගැන්වීම සිදු විය.
පසුව පෘතුගීසි, ලන්දේසි සහ බ්රිතාන්ය යටත් විජිත පාලන කාලවලදී නව අධ්යාපන ක්රම හඳුන්වා දෙන ලදී. නමුත් ශ්රී ලංකාවේ අධ්යාපන ඉතිහාසයේ විශාලම පරිවර්තනය සිදු වූයේ ආචාර්ය සී. ඩබ්ලිව්. ඩබ්ලිව්. කන්නංගර මහතා විසින් නිදහස් අධ්යාපන ප්රතිපත්තිය හඳුන්වා දීමත් සමඟය.
අද වන විට රජයේ පාසල්, පෞද්ගලික පාසල්, ජාත්යන්තර පාසල් සහ විශ්වවිද්යාල ඇතුළු විශාල අධ්යාපන ජාලයක් ශ්රී ලංකාව සතුය. එහෙත්, මෙම පද්ධතිය නවීන ලෝකයේ අවශ්යතාවයන්ට ගැලපෙන අයුරින් අඛණ්ඩව සංවර්ධනය කිරීම අත්යවශ්ය වේ.
ජාතික සංවර්ධනය සඳහා අධ්යාපනයේ වැදගත්කම
අධ්යාපනය මඟින්:
මානව සම්පත් සංවර්ධනය සිදු කරයි.
දරිද්රතාවය අවම කරයි.
සමාජ සමානාත්මතාවය ප්රවර්ධනය කරයි.
නවෝත්පාදනය සහ නිර්මාණශීලීත්වය වර්ධනය කරයි.
ආර්ථික වර්ධනයට දායක වේ.
ප්රජාතන්ත්රවාදී වටිනාකම් ශක්තිමත් කරයි.
එබැවින්, ගුණාත්මක අධ්යාපනයක් නොමැතිව රටක දිගුකාලීන සංවර්ධනයක් අපේක්ෂා කළ නොහැක.
ශ්රී ලංකාවේ අධ්යාපන පද්ධතියේ ප්රධාන අභියෝග
1. ගුණාත්මක අධ්යාපනයට සමාන ප්රවේශයක් නොමැතිවීම
ශ්රී ලංකාවේ සෑම දරුවෙකුටම පාසල් අධ්යාපනය ලබා ගැනීමට අවස්ථාව තිබුණද, ගුණාත්මක අධ්යාපනය ලබා ගැනීමේ අවස්ථා සමාන නොවේ.
නගරබද පාසල් බොහෝවිට:
හොඳ භෞතික පහසුකම්,
පළපුරුදු ගුරුවරුන්,
විද්යාගාර,
පරිගණක පහසුකම්,
විෂය බාහිර ක්රියාකාරකම්
වැනි වාසි ලබා ගනී.
එහෙත්, ග්රාමීය සහ දුරස්ථ ප්රදේශවල පාසල් බොහෝවිට මූලික පහසුකම් හිඟයකින් පීඩා විඳිති. මෙම තත්ත්වය හේතුවෙන් ශිෂ්යයන්ගේ අධ්යාපන ප්රතිඵල ඔවුන්ගේ හැකියාවන්ට වඩා භූගෝලීය පිහිටීම මත තීරණය වන අවස්ථා දක්නට ලැබේ.
2. සුදුසුකම් ලත් ගුරුවරුන්ගේ හිඟය
ගුරුවරයා අධ්යාපන පද්ධතියේ හෘදය ලෙස සැලකේ. නමුත් ශ්රී ලංකාවේ විශේෂයෙන් ගණිතය, විද්යාව, ඉංග්රීසි, තොරතුරු තාක්ෂණය සහ විශේෂ අධ්යාපන ක්ෂේත්රවල ගුරුවරුන්ගේ හිඟයක් පවතී.
මෙම ගැටලුව ග්රාමීය පාසල්වල වැඩි වශයෙන් දක්නට ලැබේ. ඇතැම් ගුරුවරුන්ට විෂය කිහිපයක් ඉගැන්වීමට සිදුවන අතර, විශාල ශිෂ්ය සංඛ්යාවක් සහිත පන්ති පාලනය කිරීමටද සිදුවේ.
3. විභාග කේන්ද්රීය අධ්යාපන ක්රමය
ශ්රී ලංකාවේ අධ්යාපනය බොහෝ දුරට විභාග ප්රතිඵල මත පදනම් වී ඇත.
ප්රධාන විභාග අතර:
5 ශ්රේණිය ශිෂ්යත්ව විභාගය
අ.පො.ස. සාමාන්ය පෙළ
අ.පො.ස. උසස් පෙළ
ඇතුළත් වේ.
මෙම විභාග කේන්ද්රීය සංස්කෘතිය හේතුවෙන්:
අධික තරඟකාරීත්වය,
මානසික ආතතිය,
කටපාඩම් අධ්යාපනය,
නිර්මාණශීලීත්වයේ අඩුවීම
වැනි ගැටලු ඇති වේ.
4. ප්රායෝගික කුසලතාවන්ට අවධානය අඩුවීම
වර්තමාන රැකියා වෙළඳපොළේ අවශ්ය වන්නේ න්යායාත්මක දැනුම පමණක් නොව, ප්රායෝගික කුසලතාවන් ද සහිත පුද්ගලයන්ය.
එවැනි කුසලතා අතර:
ඩිජිටල් දැනුම,
සන්නිවේදන කුසලතා,
නායකත්වය,
ව්යවසායකත්වය,
ගැටලු විසඳීමේ හැකියාව
ඇතුළත් වේ.
නමුත් පාසල් සහ විශ්වවිද්යාල මට්ටමේ මෙම කුසලතා ප්රමාණවත් ලෙස වර්ධනය නොකිරීම හේතුවෙන් බොහෝ උපාධිධාරීන් රැකියා වෙළඳපොළට පිවිසීමේදී අභියෝගවලට මුහුණ දෙති.
5. ඩිජිටල් පරතරය
COVID-19 වසංගත සමයේදී අන්තර්ජාලය සහ ඩිජිටල් අධ්යාපනයේ වැදගත්කම පැහැදිලි විය.
කෙසේ වෙතත්, බොහෝ ශිෂ්යයන්:
අන්තර්ජාල පහසුකම් නොමැතිවීම,
පරිගණක හෝ ස්මාර්ට් දුරකථන නොමැතිවීම,
අඩු ඩිජිටල් දැනුම
වැනි ගැටලු හේතුවෙන් ඔන්ලයින් අධ්යාපනයෙන් පසුබැසුණි.
6. පාසල් යටිතල පහසුකම් හිඟය
බොහෝ පාසල්වල:
පන්ති කාමර හිඟය,
විද්යාගාර පහසුකම් නොමැතිවීම,
පුස්තකාල පහසුකම් සීමා වීම,
සනීපාරක්ෂක පහසුකම් අඩුවීම,
ක්රීඩා පහසුකම් හිඟය
වැනි ගැටලු පවතී.
හොඳ ඉගෙනුම් පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීම සඳහා මෙම යටිතල පහසුකම් අත්යවශ්ය වේ.
7. විශ්වවිද්යාල ප්රවේශයේ සීමිත අවස්ථා
ශ්රී ලංකාවේ රාජ්ය විශ්වවිද්යාලවලට ඇතුළත් විය හැක්කේ සුදුසුකම් ලබන ශිෂ්යයන්ගෙන් කොටසකට පමණි.
එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස:
දැඩි තරඟකාරීත්වය,
ශිෂ්ය අසතුට,
විදේශ අධ්යාපනය සඳහා යොමු වීම,
පෞද්ගලික අධ්යාපනයේ ඉල්ලුම ඉහළ යාම
වැනි තත්ත්වයන් ඇති වේ.
8. අධ්යාපනය සහ රැකියා අතර නොගැලපීම
අද බොහෝ සේවා යෝජකයන් ප්රායෝගික කුසලතා සහිත සේවකයන් අපේක්ෂා කරයි.
නමුත්:
උපාධිධාරී විරැකියාව,
කුසලතා හිඟය,
කර්මාන්ත ක්ෂේත්ර අත්දැකීම් නොමැතිවීම
වැනි ගැටලු අධ්යාපන ක්ෂේත්රය සහ රැකියා වෙළඳපොළ අතර පවතින පරතරය පෙන්වා දෙයි.
9. ශිෂ්ය මානසික සෞඛ්ය ගැටලු
අධ්යාපනික පීඩනය, පවුල් අපේක්ෂා සහ සමාජ තරඟකාරීත්වය හේතුවෙන් බොහෝ ශිෂ්යයන්:
මානසික ආතතිය,
කාංසාව,
විෂාදය,
ආත්ම විශ්වාසයේ අඩුවීම
වැනි ගැටලුවලට මුහුණ දෙති.
පාසල්වල උපදේශන සේවා තවදුරටත් ශක්තිමත් කිරීමේ අවශ්යතාවය පවතී.
10. භාෂාමය අභියෝග
ශ්රී ලංකාව බහුභාෂා රටක් වන බැවින්, සිංහල, දෙමළ සහ ඉංග්රීසි භාෂා අතර සමතුලිතතාවයක් පවත්වා ගැනීම අභියෝගයකි.
විශේෂයෙන් ඉංග්රීසි භාෂා දැනුම:
උසස් අධ්යාපනය,
ජාත්යන්තර රැකියා,
තොරතුරු තාක්ෂණ ක්ෂේත්රය
සඳහා අත්යවශ්ය වේ.
11. ආර්ථික අභියෝග
පසුගිය වසරවල ආර්ථික අර්බුදය හේතුවෙන් බොහෝ පවුල්වලට:
ප්රවාහන වියදම්,
පාසල් උපකරණ,
අමතර පන්ති ගාස්තු,
අන්තර්ජාල වියදම්
දැරීම අපහසු වී ඇත.
මෙය විශේෂයෙන් අඩු ආදායම්ලාභී පවුල්වල දරුවන්ගේ අධ්යාපනයට සෘජුවම බලපා ඇත.
12. විශේෂ අධ්යාපනයේ ගැටලු
ආබාධ සහිත දරුවන්ට ගුණාත්මක අධ්යාපනයක් ලබා ගැනීම සඳහා තවදුරටත් අභියෝග පවතී.
ඒ අතර:
විශේෂ ගුරුවරුන්ගේ හිඟය,
ප්රවේශ පහසුකම් නොමැතිවීම,
සුදුසු ඉගෙනුම් උපකරණ හිඟය
ඇතුළත් වේ.
අධ්යාපනික අභියෝගවල සමාජීය බලපෑම්
මෙම අභියෝග හේතුවෙන්:
උපාධිධාරී විරැකියාව වැඩි වේ.
සමාජ අසමානතාවය ඉහළ යයි.
ආර්ථික වර්ධනය මන්දගාමී වේ.
නවෝත්පාදන හැකියාව අඩු වේ.
ජාත්යන්තර තරඟකාරීත්වය පහළ යයි.
විසඳුම්
ශ්රී ලංකාවේ අධ්යාපන පද්ධතිය ශක්තිමත් කිරීම සඳහා:
ග්රාමීය පාසල්වලට වැඩි ආයෝජන කිරීම.
ගුරුවරුන් සඳහා අඛණ්ඩ පුහුණු වැඩසටහන් ක්රියාත්මක කිරීම.
විෂය නිර්දේශ නවීකරණය කිරීම.
ඩිජිටල් අධ්යාපනය ප්රවර්ධනය කිරීම.
වෘත්තීය අධ්යාපනය සහ කුසලතා සංවර්ධනය වැඩි කිරීම.
ශිෂ්ය මානසික සෞඛ්ය සේවා ශක්තිමත් කිරීම.
විශ්වවිද්යාල ප්රවේශ අවස්ථා පුළුල් කිරීම.
අධ්යාපනය සහ කර්මාන්ත ක්ෂේත්රය අතර සබඳතා වැඩි කිරීම.
නිගමනය
ශ්රී ලංකාවේ අධ්යාපන පද්ධතිය දශක ගණනාවක් පුරා විශිෂ්ට ජයග්රහණ රැසක් ලබා ඇති නමුත්, වර්තමානයේ එය අභියෝග රැසකට මුහුණ දෙමින් සිටී. ගුණාත්මක අධ්යාපනයට සමාන ප්රවේශයක් නොමැතිවීම, ගුරුවරුන්ගේ හිඟය, විභාග කේන්ද්රීය අධ්යාපනය, ඩිජිටල් පරතරය සහ රැකියා වෙළඳපොළ සමඟ නොගැලපෙන අධ්යාපන ක්රමවේදය වැනි ගැටලු හඳුනාගෙන ඒවාට කාලෝචිත විසඳුම් ලබා දීම අත්යවශ්ය වේ.
අධ්යාපනය යනු රටක අනාගතයට කරන ආයෝජනයකි. එබැවින්, සියලුම දරුවන්ට සමාන, ගුණාත්මක සහ නවීන අධ්යාපනයක් ලබා දීම සඳහා රජය, අධ්යාපනඥයන්, දෙමාපියන් සහ සමාජය එකට එක්ව කටයුතු කළ යුතුය.
අනාගතයේදී නවෝත්පාදනශීලී, කුසලතා සපිරි සහ ගෝලීය වශයෙන් තරඟකාරී පුරවැසියන් බිහිකිරීම ශ්රී ලංකාවේ අධ්යාපන පද්ධතියේ ප්රධාන අරමුණ විය යුතුය.
අතිරේක පින්තූර
